Сеҳрли Шанхай

Шанхай – Янцзе дарёси бўйида жойлашган дунёдаги энг кўп аҳоли истиқомат қиладиган шаҳар. Дастлаб у балиқчилар қишлоғи бўлган, энди эса   замонавий ва анъанавий Хитой маданиятини бирлаштирувчи йирик порт шаҳри. Осмонўпар бинолар, сонсиз автомагистраллар, ҳашаматли ресторанлар, “суперлюкс” хонали меҳмонхоналар ва ХХ аср дунё пойтахтига айланиш йўлида Хитой сиёсий ислоҳотларини ўзида акс эттирган, сўнгги бир неча йил ичида янги қиёфага кирган мегаполис. Хитойда Шанхай аҳолиси бадавлат ва мағрурлиги билан ном қозонган.

Шанхай – сайёҳларнинг севимли маскани. Халқ майдони ва Ҳуанцу дарёси бўйида диққатга сазовор жойлар, бизнес ва савдо марказлари мавжуд. Шанхай харид қилишни севувчилар учун айни боп шаҳар. Бу ерда энг сўнгги модадаги кийимлар билан бирга эсдалик учун турли-туман миллий совға-сувенирларни ҳам топиш мумкин.  Пекин, Сичуан, Гуанжоу, Шанхай ва Хитойнинг бошқа провинциялари миллий таомларини тақдим этувчи кўп сонли ошхоналар нозик таъбли хўрандаларни ҳам қойил қолдириши шубҳасиз. Шанхай ресторанлари Хитойдаги энг сара тамаддихоналар мақомини олган бўлиб, бу ерда халқаро гастрономик янгиликлардан ҳам баҳраманд  бўлишингиз мумкин. Сайёҳларнинг доимий макони – Ҳуаиҳаи кўчаси ўзининг кафелари, антиқа дўконлари ва қадимги француз услубида қурилган бинолари билан машҳур.

Марказий шаҳар: Шанхай

Майдони: 6,340,5 км²

Аҳолиси: 24,23 миллион киши

Маъмурий бўлиниши: 16 та туман

Жўғрофий ўрни ва иқлими. Шанхай Янцзе ва Ҳуангпу дарёларини ажратиб туради.  У асосий қисми Ҳуангпу, Пуси ғарбий қирғоғида, Пудонгнинг шарқий қисмида жойлашган янги бизнес ҳудуди ҳисобланади. Шанхай Жежианг ва Жиангсу провинциялари билан чегарадош бўлиб, шарқида Шарқий Хитой денгизи қирғоқларини ювиб туради.

Шанхай муссон хусусиятларига эга нам, субтропик иқлимли. Ёзда ёмғир кўп ёғишига қарамай, нам ва қуруқ мавсум аниқ ажралиб турмайди. Бу ерда тўрт фасл ҳам намоён бўлади – баҳор ва куз қисқа ва тез ўтади, ёз ва қиш узоқ давом этади.

Иқтисоди. Шанхай Хитойнинг йирик савдо-иқтисодий маркази ҳисобланади. 1992 йилда Шанхайда бозор ислоҳотлари ўтказилган. Ислоҳотлар натижасида солиқ юки камайган, ҳатто Шанхайдан келадиган солиқ тушумлари бутун Хитой солиқ даромадларининг 20-25 фоизини ташкил этган. 2005 йилда Шанхай юк айланмаси (443 млн. тонна юк) бўйича дунёдаги энг йирик порт деб тан олинган.

Шанхай иқтисодининг асосий йўналишлари – молия, суғурта, кўчмас мулк, транспорт ва бошқа нодавлат ишлаб чиқариш корхоналари. Бироқ шаҳарда оғир саноат, машинасозлик, металлургия, нефт-кимё саноати, енгил ва тўқимачилик саноати, авиация, электротехника, автомобилсозлик саноати етакчилик қилади.

Эркин бозорни Хитой Халқ банки бошқаради. Унинг штаб-квартираси 2005 йили август ойида Пудонг туманидаги молиявий марказда очилган. Бундан ташқари, дунёдаги йирик корпорациялар Шанхайда ўз офис ва филиалларига эга. 2018 йилда Шанхай ялпи ички маҳсулоти 6,6 фоизга ўсди ва 3,27 триллион юанга етган.

Шанхайда SAIC Motor, Shanghai Volkswagen ва Shanghai General Motors (автомобиль), SMIC (яримўтказгич), Inventec ва LG Electronics (компьютер ва хўжалик техникалари), Baosteel (металлургия), Shanghai Electric Group ва Shanghai Zhenhua Heavy Industries (машинасозлик), Shanghai Petrochemical, BASF, Bayer, DuPont, Huntsman, Henkel Group ва UOP (нефть-кимё ва кимё), Ericsson ва Nokia (телекоммуникация ускуналари), Covidien (тиббиёт ускуналари), Sandvik (йўл-қурилиш техникалари), Want Want China (сут маҳсулотлари), International Paper (қоғоз ишлаб чиқариш) завод ва корхоналари фаолият юритади.

Машҳур кишилари:

  • Сун Цинлин (18931981) – сиёсат ва давлат арбоби, Сун Ят-сеннинг рафиқаси;
  • Чен Юн (1905–1995) – ХХ асрнинг номдор сиёсат арбоби, Умумхитой миллий раҳбарлари Кенгаши доимий қўмитаси раиси, Хитой Коммунистик партияси Марказий қўмитаси раисининг ўринбосари;
  • Жан Айлин (1920–1995) – таниқли хитой ёзувчиси, “Қулаган шаҳардаги севги”, “Ярим ҳаёт” каби асарлар муаллифи;
  • Мэй Баожю (19342016) – актёр, Пекин операсида аёл роль ижрочиси, машҳур актёр Мэй Ланьфаннинг тўққизинчи ўғли ва шогирди.

Диққатга сазовор жойлари:

  • Шешан ибодатхонаси;
  • Ченгҳуангмяо (Худо ибодат шаҳри);
  • “Шарқ марвариди” телеминораси;
  • Нанжинг кўчаси;
  • Шикумэн уйи (француз даҳасидаги шикумэн услубида қурилган уйлар);
  • Сун Ят-сен уй-музейи;
  • Лу Син ёдгорлик мажмуаси;
  • Вайтан соҳили;
  • Юйюан боғлари;
  • Шанхайнинг ташқарисидаги Чжуцзяцзяо “дарё бўйидаги шаҳар”;
  • Лун Ҳуаси ибодатхонаси;
  • Нефритли Будда ибодатхонаси;
  • Жинъан ибодатхонаси;
  • Шанхай Жаҳон молиявий маркази;
  • Шанхай музейи;
  • Шанхай Шарқ санъати маркази.

 

Бошқа хабарлар | 其他新闻

«Huihe» тош ҳайкаллар боғи (видео)
Қадимдан хитойликларнинг айтишларича, Гуйлинь тепаликка, Шанхай инсонларга, Фуцзянь тошларга қараб тураркан. Фуцзяннинг илоҳий тупроғи Сямынь ерларида, Huihe маданият боғида жойлашган. Бу маскан Япон боғи манзараси ва ...
Хитойнинг энг бадавлат 5 аёли
Форбес маълумотига кўра, 2019 йилдаги Хитойнинг энг бой аёлларининг бойлиги 126,9 миллиард юан ёки 18,68 миллиард долларни ташкил қилади ва энг сердаромадли 25 та ...
Фотоархив: Ислом Каримов ва Си Цзиньпин Қамчиқ туннели очилиш маросимида
2016 йил 22 июнь куни Тошкентдаги “Ўзэкспомарказ”да Ўзбекистон ва Хитой ҳамкорлигининг йирик ва истиқболли лойиҳаси ижроси – Ангрен-Поп электрлаштирилган темир йўли ҳамда Қамчиқ туннелининг ...
Яна бир мўъжиза —  ўқсиз чархпалак
Вей фанг шаҳрининг Баиланг дарёсида ҳақиқий муҳандислик мўъжизаси пайдо бўлди. 145 метрли спицали ғилдиракнинг ўзига хослиги шундаки, унинг дизайнида айлана ўқи йўқ. Ғилдиракнинг қурилишига 4,6 минг ...
Ухан қандай шаҳар? (видео)
Мана салкам 2 ойдан бери Ухан шаҳри “коронавирус” сабаб, бутун дунёга танилиб кетди. Энди бу шаҳарни одамлар анча муддатда эслаб юришса керак. Хўш, Ухань қандай ...
Футбол қадимги Хитойда пайдо бўлганми?
Хитойлик тарихчилар айтишларича, футбол Қадимги Хитойда пайдо бўлган. Хитойликлар бу спорт тури билан ҳали м.а. 1000 йилларда шуғулланганликларига тасдиқлар мавжуд. Анча кейинг эслатмалар м.а. ...
Шанхайда Алишер Навоий ҳайкали
Хитойнинг йирик шаҳри — Шанхай шаҳридаги Шанхай университети марказий майдонида улуғ ўзбек мутафаккири ва шоири Алишер Навоийга ҳайкал ўрнатилган. Уч метрлик ушбу бронза ҳайкал жамоатчиликнинг ...
Денгиз тубидан ўтувчи метро йўли бунёд этилди
“Известия”нинг “Синьхуа“га асосланиб хабар беришича, Хитойда энг чуқур сув ости метро йўлини қуриш ишлари якунига етган. Мазкур туннелнинг узунлиги 8,1 километр (унинг 3,49 километри сув ...
Ростдан ҳам бензин бепулми?
Хитойда 2019 йилнинг 1 январидан бепул бензин пайдо бўлди. Бу маълумотни мамлакат ҳукумати ҳам расман тасдиқлади. 2018 йили «бепул бензин» тажрибаси мамлакатнинг икки провинциясида синов ...
Жиангсу ’да бўлганмисиз?
Ўзбекистон Республикаси ҳамда ХХР ўртасида савдо-иқтисодий, маданий-ижтимоий алоқаларнинг тобора яқинлашуви, айниқса, икки давлат раҳбарлари ўртасидаги дўстона муносабат сабабли Ўзбекистон вилоятлари ва ХХР провинцияларининг тўғридан-тўғри ...
Яшил либосга бурканган қишлоқ (фото+видео)
Хитойнинг шарқий қирғоғидаги Янцзе дарёсининг бошланишида кичик бир орол бор ва бу ерда анчадан буён аҳоли яшамайди.  Авваллари балиқчилар яшайдиган қишлоқни аста секин яшил ...
Қадим Сиан шаҳрига хуш келибсиз! (видео)
Сиан қадимги шаҳарларидан бири бўлиб, 1100 йилдан кўпроқ вақт давомида Хитойнинг пойтахти сифатида хизмат қилган. https://www.youtube.com/watch?v=eM-qZ7ZphPo Хитой марказидаги мазкур шаҳарнинг тарихи 3000 йилдан ошади. Айрим манбаларга ...