Тарихнинг келажакка уйғунлашуви

Хитойнинг ўзига ҳос тарихи асрлар давомида ўз сирлилиги билан инсонларни тортади. Архитектурасининг ҳашамдорлигини бошқа бирон давлатда кузатмайсиз. Императорлар давридан буён дунёни лол қолдириб келаётган Хитой бугун ўтмиш ва келажак уйғунлигида ривожланмоқда. Буни мен журналистлар учун ташкил этилган медиа-тур доирасида борган Император саройини кўриб амин бўлдим.

Императорнинг саройи. Қадимги Пекиннинг марказида жойлашган бўлиб ХV-асрда қурилган.Император саройи Тиананмен майдонига яқин. Асрлар мобайнида фақат император ва унинг бутун оиласигина ушбу саройда яшай олишган. Оддий одамларнинг киришига рухсат берилмаган. Ушбу қоидани бузишга журъат этган ҳар бир киши ўлимга маҳкум этилган. Шу сабабдан ҳам маҳаллий аҳоли «Тақиқланган шаҳар» деб аташади.

Сарой 1406-1420 йиллар мобайнида қурилган. Минг ва Қинг сулоласининг 24 та императори бу эрда V аср давомида яшаган. Қурилишда 1 миллион ишчи ва рассомлар, ёғоч ва тош ўювчи каби 100 мингдан ортиқ бошқа мутахассис иштирок этган. Хитойнинг бу ажиб саройи ЮНEСКОжаҳон мероси рўйхатига ҳам киритилган. Саройнинг Хитой тилидаги тўлиқ номи Зижингченг деб номланади. Кўпинча, у фақат император саройи ёки қишки император саройи деб ҳам номланади, чунки император тез-тез бу эрда қишда ташриф буюрган ва ёзда у ўз мамлакатидаги уйларидан бирига ташриф буюрган.

1912-йилда тахтдан воз кечган сўнгги Хитой императори Пу Йи фақатгина 1925 йилда тақиқланган шаҳарни тарк этди. 17-19 асрларда Сарой биноси тез-тез доимий ёнғин туфайли ҳалокатга учраган, шундан кейин кўплаб бўлимларни қайта тикланган.

Тўртбурчак шаклида қурилган бинонинг деворлари бурчакларида қўриқчилар миноралари жойлашган. Бундан ташқари, «Тақиқ шаҳар»да одатий майдон ҳам устунлар билан ўралганхоналардан иборат бўлган. Улар 72 гектар майдонни эгаллайди. Шаҳарнинг асосий кириш жойи Уменнинг, жанубий дарвозаси Миддай дарвозаси деб аталган. Тақиқланган шаҳар 15 йил давомида қурилган. Афсонага кўра унинг қурилишига миллион ишчи жалб қилинган, 100 миллионта ғишт, 200 миллион плитка мармар тошлар ишлатилган. Комплекс 1421 йилда қуриб битказилган.

Ёпиқ саройда минглаб ибодатхоналар, канизаклардан иборат шоҳ оилалари ва хизматкорлари яшаган. 1923 йилда катта ёнғин шаҳарнинг омборларини йўқ қилди. 1925 йилда Хитойнинг охирги йигирма тўртинчи императори Пу-Йи тақиқланган шаҳарни тарк этди. Шундан йигирма тўрт йил ўтгач, мажмуа жамоатчилик кўриши ва саёҳат қилиши учун очилди. Медиа-тур асосида ташриф буюрган журналистлар саройга жануб томонда Миддай дарвозаси орқали киришди. Атрофга назар ташлар эканмиз бутун бир комплекс ички ва ташқи саройларга бўлинганлигини кўрдик. Нақшинкор безаклар, улиғбор император тахти, атроф манзараси томоша қиларканмиз ўша давр улуғворлигини ҳис қилдик. Ҳозирда музей бўлган сарой, Хитойнинг қадимги сулолаларининг миллионлаб қимматбаҳо тарихий ёдгорликларини ўз ичига жамлаган. Саройларни айланган ҳар бир инсон ўша давр ҳаётига тушиб қолгандай ҳис қилади ўзини. Хитой аҳоли томонидан асраб-авайланаётган тарих эса барчани ҳайратлантиради.

Мастура Ҳамроева

Бошқа хабарлар | 其他新闻

Хитой электромобил ишлаб чиқаришда етакчи
Бугунги кунга келиб инсоният экологик муаммоларни ҳамжиҳатликда ҳал қилмаслик, оғир оқибатларга олиб келишини тушиниб етишди. Биргина  автомобиль саноатини оладиган бўлсак, бутун дунёда соҳанинг жадаллик ...
Хитой ва Ўзбекистон дўстлик алоқалари абадий
Катта таъсуротлар билан Пекинга самолёт билан учиб келдик. Медиа-турнинг сўнгги кунида Чет мамлакатлар билан Хитой Халқлари Дўстлик Жамияти фаолияти билан танишдик. 1954 йил 3-майда ...
Дарахтлар инсондек азиз ёки гул кўкарган тошларни кўрдик… (фото)
Хитой нафақат  қадимий цивилизация бешиги, балки бетакрор табиат, ноёб дарахтлар, турфа гуллар макони ҳам. Ўзбекистонлик бир гуруҳ журналистларнинг ижодий сафаримиз  пойтахт Пекин шаҳридан бошланди. [caption ...
Инсон капитали мамлакати — Хитой сафари таассуротлари…
Қадим Чин юртининг азим пойтахти бўлган, минг йиллик тарихга эга Пекин бизни ноодатий бўлган булутли осмони ила қарши олди. Кейин билсак, аслида бу булут ...
Хитой матбуоти тараққиётининг сири нимада?
Ўзбекистон матбуоти тақдири, келажаги бугун кўпчиликни хавотирга солаётгани сир эмас. Газеталарнинг обуна масаласи ҳамон ўз ечимини топганича йўқ. Обуна ташкил этишнинг муқобил ечимлари устида ...
Пань Сянь Цзянь: «Обуна – газетачининг иши эмас»
Мамлакат жанубидаги Фуцзянь провинциясида бўлганимизда айнан шу номдаги ҳудудий газета таҳририятига бориб, бош муҳаррир Пань Сянь Цзянь билан учрашдик. Унинг айтишича, Интернет ривожланишига қарамасдан ...
«Бўйдоқлар куни» қандай нишонланади?
Хитойда ҳар йили 11 ноябрь куни «Бўйдоқлар куни» нишонланиши анъанага айланган. Бу кунни «Бутундунё савдо куни» деб ҳам аташади. Никоҳда бўлмаган инсонлар ушбу кунни байрамона ўтказишга одатланган.  Байрам ...
Гуанси-Чжуан: ёрқин ранглар ила ой шуъласидаги рақс
Унутилмас саёҳат таассуротлари Хитойнинг жанубида жойлашган  Гуанси-Чжуан автоном районидаги бир нечта шаҳарларда бўлиб, “Пекин – Гуйлин” йўналиши бўйича янги сафаримиз бошланди. Гуйлин шаҳри ўзининг бетакрор табиати, ...
Дунёни буткул унутиб, қолиб кетгим келган орол ҳақида
У шундай оролки бир кўчаси Франция романтикасини, яна бири Испания дунёсини яна бир муюлиши эса Италия гўзаллигини эслатади. Кўҳна Европа тароватини ёдга солувчи муюлишларда ...
Хитой – ажобтовур ихтиролар ватани
Бор экан-да йўқ экан, оч экан-да тўқ экан, уч томони cувлар билан ўралган ярим оролда Чин мамлакати бор экан...Унинг кексалари ҳикматли, ёшлари ибратли, қозилари ...
Ривожланган телевидение истиқболи
Пекиннинг Фуцзин кўчаси жойлашган Хитой Марказий Телевиденияси. Баланд бинода жойлашган телевидениега кирар экансиз ҳайратингиз ошмай қолмайди. Ривожланиш жиҳатидан анча илдамлаб кетган Хитой Республикасида оммавий ахборот ...
Чин диёри сарҳадлари бўйлаб (очерк)
Тараддуд Хитой Халқ Республикасининг Ўзбекистондаги элчихонаси ташаббуси билан ўзбекистонлик бир гуруҳ журналистларнинг Хитойга қиладиган ижодий сафари май ойининг ўрталарига тўғри келди. 12 май куни, айтилган ...