Тарихнинг келажакка уйғунлашуви

Хитойнинг ўзига ҳос тарихи асрлар давомида ўз сирлилиги билан инсонларни тортади. Архитектурасининг ҳашамдорлигини бошқа бирон давлатда кузатмайсиз. Императорлар давридан буён дунёни лол қолдириб келаётган Хитой бугун ўтмиш ва келажак уйғунлигида ривожланмоқда. Буни мен журналистлар учун ташкил этилган медиа-тур доирасида борган Император саройини кўриб амин бўлдим.

Императорнинг саройи. Қадимги Пекиннинг марказида жойлашган бўлиб ХV-асрда қурилган.Император саройи Тиананмен майдонига яқин. Асрлар мобайнида фақат император ва унинг бутун оиласигина ушбу саройда яшай олишган. Оддий одамларнинг киришига рухсат берилмаган. Ушбу қоидани бузишга журъат этган ҳар бир киши ўлимга маҳкум этилган. Шу сабабдан ҳам маҳаллий аҳоли «Тақиқланган шаҳар» деб аташади.

Сарой 1406-1420 йиллар мобайнида қурилган. Минг ва Қинг сулоласининг 24 та императори бу эрда V аср давомида яшаган. Қурилишда 1 миллион ишчи ва рассомлар, ёғоч ва тош ўювчи каби 100 мингдан ортиқ бошқа мутахассис иштирок этган. Хитойнинг бу ажиб саройи ЮНEСКОжаҳон мероси рўйхатига ҳам киритилган. Саройнинг Хитой тилидаги тўлиқ номи Зижингченг деб номланади. Кўпинча, у фақат император саройи ёки қишки император саройи деб ҳам номланади, чунки император тез-тез бу эрда қишда ташриф буюрган ва ёзда у ўз мамлакатидаги уйларидан бирига ташриф буюрган.

1912-йилда тахтдан воз кечган сўнгги Хитой императори Пу Йи фақатгина 1925 йилда тақиқланган шаҳарни тарк этди. 17-19 асрларда Сарой биноси тез-тез доимий ёнғин туфайли ҳалокатга учраган, шундан кейин кўплаб бўлимларни қайта тикланган.

Тўртбурчак шаклида қурилган бинонинг деворлари бурчакларида қўриқчилар миноралари жойлашган. Бундан ташқари, «Тақиқ шаҳар»да одатий майдон ҳам устунлар билан ўралганхоналардан иборат бўлган. Улар 72 гектар майдонни эгаллайди. Шаҳарнинг асосий кириш жойи Уменнинг, жанубий дарвозаси Миддай дарвозаси деб аталган. Тақиқланган шаҳар 15 йил давомида қурилган. Афсонага кўра унинг қурилишига миллион ишчи жалб қилинган, 100 миллионта ғишт, 200 миллион плитка мармар тошлар ишлатилган. Комплекс 1421 йилда қуриб битказилган.

Ёпиқ саройда минглаб ибодатхоналар, канизаклардан иборат шоҳ оилалари ва хизматкорлари яшаган. 1923 йилда катта ёнғин шаҳарнинг омборларини йўқ қилди. 1925 йилда Хитойнинг охирги йигирма тўртинчи императори Пу-Йи тақиқланган шаҳарни тарк этди. Шундан йигирма тўрт йил ўтгач, мажмуа жамоатчилик кўриши ва саёҳат қилиши учун очилди. Медиа-тур асосида ташриф буюрган журналистлар саройга жануб томонда Миддай дарвозаси орқали киришди. Атрофга назар ташлар эканмиз бутун бир комплекс ички ва ташқи саройларга бўлинганлигини кўрдик. Нақшинкор безаклар, улиғбор император тахти, атроф манзараси томоша қиларканмиз ўша давр улуғворлигини ҳис қилдик. Ҳозирда музей бўлган сарой, Хитойнинг қадимги сулолаларининг миллионлаб қимматбаҳо тарихий ёдгорликларини ўз ичига жамлаган. Саройларни айланган ҳар бир инсон ўша давр ҳаётига тушиб қолгандай ҳис қилади ўзини. Хитой аҳоли томонидан асраб-авайланаётган тарих эса барчани ҳайратлантиради.

Мастура Ҳамроева

Бошқа хабарлар | 其他新闻

Хитойда нега кичик янги йил нишонланади?
Ҳар йили февралда Хитойда кичик янги йил кенг нишонланади. Нега кичик янги йил дерсиз? 8  февралда хитойликлар Сяонянь  (кичи Янги йил) , яъни Хитойдаги ...
Хитой афсона эмас, ҳақиқатлар ва чин мўъжизалар мамлакати эканлигига гувоҳ бўлдик
Хитой  цивилизацияси  дунёдаги қадимий  цивилизация бешикларидан бири эканлиги тарихдан маълум.  Хитой маданияти жаҳондаги  энг қадимий афсонавий  маданият  ўчоғи  ҳисобланади.  Конфуций таълимоти бир неча юз ...
Хитой ва Ўзбекистон дўстлик алоқалари абадий
Катта таъсуротлар билан Пекинга самолёт билан учиб келдик. Медиа-турнинг сўнгги кунида Чет мамлакатлар билан Хитой Халқлари Дўстлик Жамияти фаолияти билан танишдик. 1954 йил 3-майда ...
Чин диёри сарҳадлари бўйлаб (очерк)
Тараддуд Хитой Халқ Республикасининг Ўзбекистондаги элчихонаси ташаббуси билан ўзбекистонлик бир гуруҳ журналистларнинг Хитойга қиладиган ижодий сафари май ойининг ўрталарига тўғри келди. 12 май куни, айтилган ...
Орзулар шаҳри сари
Медиа-тур давомида Пекиндан кейинги йўлимиз Фужоу бўлди. Эртакнамо шаҳар ўзини жозибадорлиги билан бизни ҳайратга солди. Айниқса Хитой ошхонасининг энг сара таомлари Пекинда каби бу ерда ҳам ...
“Пиониналар ороли”га саёҳат (фото)
Гулангю ороли Хитой жанубидаги энг муҳим туристик маконлардан бири ҳисобланади. ЮНЕСКОнинг Бутунжаҳон маданий мероси рўйхатига киритилган бу мўъжазгина оролча Фуцзянь -福建 (Fújiàn) провинцияси Сиамен шаҳри ҳудудида жойлашган. Икки квадрат километрдан ...
Хитой матбуоти тараққиётининг сири нимада?
Ўзбекистон матбуоти тақдири, келажаги бугун кўпчиликни хавотирга солаётгани сир эмас. Газеталарнинг обуна масаласи ҳамон ўз ечимини топганича йўқ. Обуна ташкил этишнинг муқобил ечимлари устида ...
Ривожланган телевидение истиқболи
Пекиннинг Фуцзин кўчаси жойлашган Хитой Марказий Телевиденияси. Баланд бинода жойлашган телевидениега кирар экансиз ҳайратингиз ошмай қолмайди. Ривожланиш жиҳатидан анча илдамлаб кетган Хитой Республикасида оммавий ахборот ...
Учжоу — мўъжизавий ва ажиб шаҳар
3,5 миллион аҳоли истиқомат қиладиган бу шаҳар Хитойнинг  маданияти ва иқтисодиётида муҳим ўрин тутади. Зеро, Учжоу сунъий ва  қимматбаҳо тошлар ишлаб чиқаришда мамлакат иқтисодиётининг  ...
Хитой электромобил ишлаб чиқаришда етакчи
Бугунги кунга келиб инсоният экологик муаммоларни ҳамжиҳатликда ҳал қилмаслик, оғир оқибатларга олиб келишини тушиниб етишди. Биргина  автомобиль саноатини оладиган бўлсак, бутун дунёда соҳанинг жадаллик ...
Хитой – ажобтовур ихтиролар ватани
Бор экан-да йўқ экан, оч экан-да тўқ экан, уч томони cувлар билан ўралган ярим оролда Чин мамлакати бор экан...Унинг кексалари ҳикматли, ёшлари ибратли, қозилари ...
Цзянсу: самарали учрашувлар, фойдали мулоқотлар
Цзянсу – таркибида 13 шаҳарни бирлаштирган Хитойнинг йирик провинцияларидан бири. Провинцияда 80 миллиондан зиёд аҳоли яшайди. Провинция маркази – Нанкин шаҳри Мин сулоласи даврида ...