Қашшоқлик барҳам топди…

Хитой раиси, Компартия МК Бош котиби Си Сзинпин янги даврда мамлакат режалаштирилганидек қашшоқликни камайтириш мақсадларига эришгани ва жаҳонни ҳайратга соладиган муваффақиятларни қўлга киритгани борасида баёнот берди.

Саккиз йиллик машаққатли меҳнат туфайли қишлоқ аҳолиси қашшоқликдан халос бўлди, сўнгги ўн йилда салкам 100 миллион киши қашшоқлик исканжасидан қутилди. Си Сзинпин бу баёнотни ХКП МК Сиёсий бюроси Доимий қўмитасининг мажлисида берди.

«Хитойда махсус рўйхатга киритилган деярли барча камбағал уездлар тугатилди, минтақаларда қашшоқлик мутлақ барҳам топди», деди Си Сзинпин.

Маълумки, ХКП 18-съездидан сўнг Марказий Қўмита қашшоқликни тугатиш биринчи даражали вазифа дея белгиланган эди. Шундан сўнг қашшоқликни тугатиш йўлида манзилли чоралар кўрилди ва инсоният тарихида қашшоқликка қарши шиддатли кураш бошланди.

Таҳлилчиларнинг фикрича, Хитойда сўнгги 40 йилда 800 миллиондан ортиқ киши қашшоқликдан қутилган. Бу жаҳондаги қашшоқ аҳолининг 70% демакдир.

Шу тариқа Хитойда қашшоқлар сони 94%га камайди. Агар 1978 йилда мамлакатда қашшоқлар сони 770 миллион кишини (бу мамлакат аҳолисининг 97,5%) ташкил қилган бўлса, 2019 йил охирига келиб, Хитойда қашшоқликда ҳаёт кечирадиганлар 5,5 миллион кишини ташкил қилди, бу 1,4 миллиард кишини ташкил қилувчи Хитой аҳолисининг 0,4% демакдир.

1956-2018 йилларда аҳоли жон бошига ҳисоблаганда даромадлар 36,8 баробар ошди. Истеъмол харажатлари эса 28,5 баробар кўпайди.

Хитойнинг бу соҳадаги ютуқлари жаҳон ҳамжамияти томонидан тан олинди. Жумладан, БМТ Бош котиби Антониу Гуттериш сўнгги ўн йилликда қашшоқликни тугатиш йўлида Хитой жаҳон етакчиси эканлигини таъкидлади. 2013 йилдан шу кунга қадар 100 миллион киши қашшоқлик исканжасидан қутқарилди. 2012 йилдан бошлаб Хитой ҳар йил 10 миллиондан ортиқ кишини қашшоқликдан қутқарди. 2020 йилда кузатилган COVID-19 ҳам бу саъй-ҳаракатларга салбий таъсир кўрсатмади.

Таҳлилчиларнинг айтишларича, сўнгги ўн йилликда Хитой қишлоқ хўжалик маҳсулотлари ишлаб чиқарувчиларни, қишлоқдан шаҳарга келувчиларни рағбатлантиришни кўзловчи ички меҳнат миграциясини фаол қўллаб қувватлаш сиёсатини олиб борди. Айниқса, чегаралардаги қашшоқ минтақаларга ва этник камчиликларга алоҳида эътибор қаратилди. Шунингдек, хотин-қизлар, болалар, кексалар ва ногиронларнинг турмуш шароитлари яхшиланиши учун кўп ишлар қилинди.

Хитойда қашшоқликка қарши кураш 1978-85 йилларда режали иқтисодиётдан воз кечилиб, қишлоқ хўжалигида ислоҳотлар ўтказилиши билан бошланди. Қишлоқ хўжалигини ривожлантириш ва қишлоқда камбағалликни тугатиш бир вақтда олиб борилди. Маълумки, Хитой ўтган асрнинг иккинчи ярмида аҳолини озиқ-овқат билан таъминлашда бир қатор муаммолар билан тўқнаш келди. Одамлар тўйиб овқатланмасди. Қишлоқ туманларида ер ислоҳотларининг ўтказилиши, ирригация инфратузилмаларининг яхшиланиши ишлаб чиқариш ўсишига ва қишлоқ хўжалиги маҳсулотларининг кўпайишига олиб келди. Қишлоқ хўжалигида ислоҳотлар ўтказилган 1978-1985 йилларда аҳоли жон бошига ҳисобланганда дон 14%, пахта 73,9%, гўшт 87,8%, деҳқонларнинг даромади 3,6 баробар кўпайди. Кўплаб қишлоқ хўжалик маҳсулотлари бўйича Хитой экспорт қилувчи мамлакатга айланди.

Қишлоқ хўжалигидаги ислоҳотлар билан бир вақтда уй-жой муаммоси ҳам бартараф этила бошланди, қишлоқ аҳолиси тоза ичимлик суви ва тиббиёт хизматлари билан таъминланди. Ижтимоий суғурта тизими яратилди. 2019 йил март ойига келиб базавий суғурта 941 миллион кишини, тиббиёт суғуртаси эса 1,3 миллиард кишини қамраб олди. Бу Хитой аҳолисининг деярли ҳаммаси деганидир.

Хитойда қашшоқликни камайтириш ишига нафақат давлат ва партия аппарати, балки хусусий сектор, жамоат ташкилотлари, бир сўз билан айтганда, мамлакатнинг ҳар бир фуқароси жалб қилинди.

Масалан, «10 000 корхона 10 000та қишлоққа ёрдам беради» лойиҳасида 60 мингдан ортиқ хусусий корхона иштирок этди. Йирик корхоналар қашшоқ уездларни оталиққа олди. Шуни таъкидлаш керакки, ҳукумат аҳолининг интернет билан таъминланишига катта аҳамият берди, бугунги кунда Хитой аҳолисининг 90%дан кўпроғи интернет билан таъминланган.

ХХР ҳукумати 2020 йилда қашшоқликни бутунлай барҳам беришни режалаштирган эди. Кўриниб турибдики, ҳукумат ўз олдига қўйган мақсадга эришди.

Ҳукуматнинг очиқлик сиёсати ва олиб борилган ислоҳотлари боис бугунги кунда Хитой жаҳондаги етакчи иқтисодиётлардан бирига айланди.

 Шарофиддин Тўлаганов

Бошқа хабарлар | 其他新闻

Конфуций ёҳуд «фалсафа ўқитувчиси»
Конфуций милоддан илгари тахминан 551—471-йилларда яшаган. Унинг бутун дунёда машҳур бўлган номи «кун» ва «фуцзи» сўзлари асосида ясалган «Кун» ҳозирги вақтда фамилияни англатувчи сўз ...
Хитой янги йили ёки дўстлар ва куёвлар куни нега нишонланади?
Дунё аҳолисининг учдан бир қисмини ташкил этган хитойликлар шу кунлари янги йил байрамига қизғин тайёргарлик кўришмоқда. Афсоналарга кўра, даҳшатли Чун исмли маҳлуқ денгиз қаърида ...
Ванг Ван Чун: “Ўзбек ва Хитой халқ табобатининг ўзаро ўхшаш жиҳатлари кўп”
Аввал хабар қилганимиздек, айни кунларда хитойлик бир гуруҳ шифокор мутахассислар юртимизда бўлиб турибди. Улардан бири, Цзянси анъанавий хитой табобати университети клиникаси бош шифокор ўринбосари, ...
Қадимги Хитойнинг ғаройиб тиббиёти: чжень-нзютерапия, доривор гиёҳлар ва диний тақиқ билан боғлиқ бўлган жарроҳлик
Хитой табобатида гиёҳлардан, ҳайвонлар ва минераллардан келиб чиққан доривор воситалар қўллашган. Доривор гиёҳлардан турли хил касалликларда қўлланиладиган женьшень муҳим ўрин тутган. Лимонник, камфара, ровоч, ...
Бугун Хитой Халқ Республикаси ташкил топган кун
Ҳар йили 1 октябрь санасида Хитойдаги энг асосий давлат байрами — Хитой Халқ Республикаси ташкил топган кун кенг нишонланади. Хитой Халқ Республикаси ташкил топган куни ...
Ханчжоулик 88 ёшли бемор анъанавий тиббиётдан даволангани ростми?
Коронавируснинг тасдиқланган барча ҳолатларининг 85 фоизидан кўпи Хитойда қайд этилган. Шундай қилиб, касалхонага ётқизилган беморларнинг деярли барчасига одатий дори-дармонлар билан бир қаторда, анъанавий хитой ...
Хитой қашшоқлик балосидан қутулганини эълон қилди
Инсоният яралибдики, мудом қашшоқлик билан курашиб келади, бироқ сайёрамизда ҳануз бу бўшлиқни тўлдира олганимиз йўқ. Дарҳақиқат, камбағалликни бутунлай енгиш осон иш эмас. Бунга турли йилларда ...
Хитойда «Триллионер мегаполис»лар сони ортмоқда
2020 йил охирига келиб, Хитойда ялпи ички маҳсулот (ЯИМ) кўрсаткичи 1 триллион юандан зиёд бўлган шаҳарлар сони олтитага ўсди. Ҳозир мамлакатда 23 та "триллионер-мегаполис" ...
«Лунтайтоу» байрами ёки соч олдириш маросими
Шу кунларда Хитойда ой тақвими бўйича иккинчи ойнинг иккинчи кунида "Лунтайтоу" байрами кенг нишонланмоқда. Шунингдек, ушбу байрамда соч олдириш маросимлари ҳам ташкилланиб, бу тадбир кириб келган ...
Қизил конверт
Чонгчин шаҳридаги "Жанубий-ғарбий университет" докторанти, биолог Бахтиёр Шералиев "Фейсбук"даги саҳифасида Хитой университетларидан ўрганишимиз мумкин бўлган яна бир жиҳати ҳақидаги таассуротлари билан ўртоқлашди. "Хитойликларда ўзларининг қамарий ...
Хитой билан ҳамкорлик: Кўзингизга нур, қалбингизга ҳузур
Ҳамиша қадимий ва навқирон улуғ Самарқанд шаҳрида “Ёрқин йўл: Кўзларингиз нурафшон бўлсин!” номли тиббий-ижтимоий лойиҳа старт олди. Мазкур лойиҳани амалга оширишга жорий йилнинг июн ойида ...
Биринчи тақвимлар Хитойда пайдо бўлганми?
Астрономия фан сифатида эрамиздан аввалги 2 минг йилда шаклланган бўлса-да, Хитойда биринчи тузилган тақвимлар эрамиздан аввалги 3 минг йилликларга тўғри келади. Хань сулоласи (эрамиздан ...