«Аньцзи» ёки афсонавий кўприклар ҳақида

Анцзи кўприги, хитой тилидан «Хавфсиз ўтиш кўприги» деб таржима қилинган бўлиб, дунёдаги энг қадимги тошли арка кўприк ҳисобланади. У блоклардан ясалган ва ҳаво ўтказгич асосида қурилган.

Кўприкни лойиҳалаштириш Ли Чун исмли устага топширилган ва у Суй сулоласи (581-618) даврида 595-605 йиллар мобайнида қурилган. Ушбу иншоат Хебей провинциясининг жанубий қисмида жойлашган ва Хитойда сақланиб қолган энг қадимги кўприк ҳисобланади.

Шунингдек, у жамоатчиликка Чжаочжоу кўприги сифатида танилган. Бундан ташқари, у Катта тош кўприги деб номланади. Аньцзи кўприги Цзяо округидаги Сяо дарёсини кесиб ўтиб, вилоят маркази Шицзячжуандан тахминан 40 километр жануби-шарқда жойлашган.

Кўприкнинг узунлиги тахминан 50 метрни ташкил қилади.

Бу иншоат шундай мустаҳкам қурилганки, унинг бирон бир бўлаги йиқилса ҳам қулашига йўл қўймайди. Шунингдек, тошқин пайтида ҳам кўприкни сув босганда конструкцияга шикаст етмайди.

Ли Чун томонидан ихтиро қилинган, устки қисмида пломба билан ишланган аркали кўпригининг инновацион дизайни нафақат қурилиш материалларини тежашга, балки структуранинг эстетик қийматини ҳам оширди. Тан сулоласи амалдорлари томонидан қурилганидан 70 йил ўтгач, кўприкда қолдирилган ёзувда: «Сяо дарёси устидаги бу тош кўприк Суй сулоласи даврида ишлаган муҳандис Ли Чуннинг иши натижасидир. Унинг дизайни чиндан ҳам ғайриоддий ва Ли Чун уни қайси тамойил асосида қурганлигини ҳеч ким билмайди. Аммо, тошни қандай мўъжизавий тарзда ишлатганини кўриб чиқайлик. Плиталар шу қадар юмшоқ эгиладики, ёйсимон шаклидаги тошлар бир-бирига жуда мос тушади. Бу жуда кенг ва ҳатто таянчсиз ҳам. Бундан ташқари тошлар бир-бирига ингичка темир лангар билан боғланган. Тўртта кичик қўшимча арка, кучли тошқинлар хавфини камайтиради ва кўприкни ишончли ҳимоя қилади. Агар бу киши ўзининг даҳоси билан асрлар давомида турадиган иншоотни қуришда фойдаланмаганида, бундай иншоат ҳеч қачон яратилмас эди».

Анцзи кўприги қурилганидан бери  сўнгги 1400 йил ичида 8 та уруш, 10 та йирик тошқин ва кўплаб зилзилаларни бошидан кечирган, улардан энг кучлиси 1966 йилда содир бўлган 7,2 магнитудали Синтай зилзиласидир.

Кўприкнинг таянч устунлари ҳали ҳам бузилмаган ва яна кўп йиллар ундан фойдаланилади. Унинг фақат декоратив панжаралари ҳар бир неча юз йилда алмаштирилиб турилади.

Ушбу қурилма кейинги замонавий кўприкларнинг қурилишига ҳам таъсир кўрсатди, масалан, Хебей провинциясидаги Чжаосян шаҳри яқинидаги 26 метр узунликдаги йиғма қути шаклидаги тошдан ясалган аркали Йонтон кўпригидир. У 1130-йилда қурилган.

Анцзи кўприги ҳақида кўплаб афсоналар бор. Айтишларича, уни Лиу Бан исмли меъмор бир кечада қурган экан.

Мин сулоласи даврида (1368-1644) шоирлар кўприкни «ёш ой» ёки «узун камалак» билан таққослаб куйлаган бўлсалар-да, кейинчалик у ҳақда унутишга мажбур қилишган. Цинхуа университети профессори Лян Сичен Хебей провинциясида қадимий меъморчиликни ўрганаётганда  ҳамда қурилмани қайта кашф қилиниши натижасида, кўприк бутун дунёга маълум бўлди.

1991 йилда Америка қурилиш-муҳандислари жамияти уни Халқаро тарихий қурилиш иншоати деб эълон қилди. 1996 йилда Хитой ҳукумати Анцзи кўпригини Жаҳон маданий мероси рўйхатига киритишни таклиф қилди, чунки у «дунё кўприги қурилиш тарихида жуда муҳим ўрин тутади».

Мавзуга оид:

Бошқа хабарлар | 其他新闻

Қадимги Хитойда фармацевтика фани
Қадимги Хитой тиббиётининг асосини бешта "асосий элемент" (металл, сув, ёғоч, ўтин, ер) ва қарама-қарши иккита тамойил (йин ва янг) ҳақидаги фалсафий таълимот ташкил этган. Қадимги ...
Шанхайнинг сўнгги телефон будкаси
Дунёдаги энг йирик мегаполислардан бири - Шанхайда жамоат телефон киоскаси шу кунгача сақланиб қолган. Бир вақтлар бундай хизматлар жуда машҳур бўлган, аммо энди улар ...
Шэньчжэнда дронлар шоуси (видео)
Хитойнинг Шэньчжэн провинцияси Гуандун шаҳрида учувчисиз учар қурилмалар иштирокида нурли шоу бўлиб ўтди. Улар ҳавода турли шакллар ва ибораларни ҳосил қилди.  У ерда дронларни дунёдаги ...
Ханчжоулик 88 ёшли бемор анъанавий тиббиётдан даволангани ростми?
Коронавируснинг тасдиқланган барча ҳолатларининг 85 фоизидан кўпи Хитойда қайд этилган. Шундай қилиб, касалхонага ётқизилган беморларнинг деярли барчасига одатий дори-дармонлар билан бир қаторда, анъанавий хитой ...
Шанхайда «Мингта дарахт» лойиҳаси асосида улкан мегаполис яратилмоқда (видео)
Шанхайда архитектура эстетикаси, қурилиш ва турар жой ҳудудини ташкил этиш борасида янги давр бошланяпти. Яқин келажакда улкан мегаполис яқинида «Мингта дарахт» лойиҳаси асосида яратилган ...
Тоғ бағридаги осма монастир (видео)
Хитойнинг Шанси провинцияси бой архитектура, тарих ва маданиятга эга. Бу буддизм ривожлана бошлаган мамлакатнинг биринчи ҳудудларидан биридир. Ҳеншан муқаддас тоғининг яқинидаги тошларда, архитектуранинг ҳақиқий мўжизаси ...
Ҳайкаллар суратидаги мевалар (фото)
Хитойда мевали ҳайкалларни яратиш урфга айланган. Исо, Будда, Конфуций, Мао Зедонг, чақалоқ сурати акс этган мева ва сабзавотлар мамлакатнинг супермаркетларида ҳаридоргир. Авваллари сабзавот ва мевалардан ...
Хитой ҳукмдоридан темурийзода Шоҳрухга юборилган ов қушлари
1419 йил – тарихчи олим Фасиҳ Хавофийнинг “Мужмали Фасиҳий” асарида қайд этилишича, Хитой ҳукмдори Дай-Минг-Хоннинг Ли-Тожин ва Хан-Тожин исмли элчилари амирзода Шоҳрух бошчилик қилаётган Темурийлар ...
Конфуций ҳикматлари
Устоз айтарди: — Ота-онангизнинг хизматини адо этаётганда, уларга оҳиста сўйланг. Агар улар сизнинг айтганларингизни қилишни истамаётганликларини кўрсангиз, бари бир тавозеда тураверинг ва одоб қоидаларини бузманг. ...
Чанша шаҳрида Хитой кийимларининг гўзаллиги намойиш этилди
Ҳунан провинциясида Чанша шаҳридаги Фантэ тематик боғида анъанавий хитой кийимларига бағишланган тадбир бўлиб ўтди. Маросимда миллий, шарқ гўзаллиги акс этган либослар оммага намойиш этилди.
Чой маросими
Кўк чойни қандай дамлаш керак? Чой жасминдошлар оиласига мансуб ўсимлик бўлиб, унинг баргларидан шифобахш, тинчлантирувчи ичимлик тайёрланади. Чойнинг асл ватани – Хитой. У VIII асрга ...
Қашшоқлик барҳам топди…
Хитой раиси, Компартия МК Бош котиби Си Сзинпин янги даврда мамлакат режалаштирилганидек қашшоқликни камайтириш мақсадларига эришгани ва жаҳонни ҳайратга соладиган муваффақиятларни қўлга киритгани борасида ...