«Аньцзи» ёки афсонавий кўприклар ҳақида

Анцзи кўприги, хитой тилидан «Хавфсиз ўтиш кўприги» деб таржима қилинган бўлиб, дунёдаги энг қадимги тошли арка кўприк ҳисобланади. У блоклардан ясалган ва ҳаво ўтказгич асосида қурилган.

Кўприкни лойиҳалаштириш Ли Чун исмли устага топширилган ва у Суй сулоласи (581-618) даврида 595-605 йиллар мобайнида қурилган. Ушбу иншоат Хебей провинциясининг жанубий қисмида жойлашган ва Хитойда сақланиб қолган энг қадимги кўприк ҳисобланади.

Шунингдек, у жамоатчиликка Чжаочжоу кўприги сифатида танилган. Бундан ташқари, у Катта тош кўприги деб номланади. Аньцзи кўприги Цзяо округидаги Сяо дарёсини кесиб ўтиб, вилоят маркази Шицзячжуандан тахминан 40 километр жануби-шарқда жойлашган.

Кўприкнинг узунлиги тахминан 50 метрни ташкил қилади.

Бу иншоат шундай мустаҳкам қурилганки, унинг бирон бир бўлаги йиқилса ҳам қулашига йўл қўймайди. Шунингдек, тошқин пайтида ҳам кўприкни сув босганда конструкцияга шикаст етмайди.

Ли Чун томонидан ихтиро қилинган, устки қисмида пломба билан ишланган аркали кўпригининг инновацион дизайни нафақат қурилиш материалларини тежашга, балки структуранинг эстетик қийматини ҳам оширди. Тан сулоласи амалдорлари томонидан қурилганидан 70 йил ўтгач, кўприкда қолдирилган ёзувда: «Сяо дарёси устидаги бу тош кўприк Суй сулоласи даврида ишлаган муҳандис Ли Чуннинг иши натижасидир. Унинг дизайни чиндан ҳам ғайриоддий ва Ли Чун уни қайси тамойил асосида қурганлигини ҳеч ким билмайди. Аммо, тошни қандай мўъжизавий тарзда ишлатганини кўриб чиқайлик. Плиталар шу қадар юмшоқ эгиладики, ёйсимон шаклидаги тошлар бир-бирига жуда мос тушади. Бу жуда кенг ва ҳатто таянчсиз ҳам. Бундан ташқари тошлар бир-бирига ингичка темир лангар билан боғланган. Тўртта кичик қўшимча арка, кучли тошқинлар хавфини камайтиради ва кўприкни ишончли ҳимоя қилади. Агар бу киши ўзининг даҳоси билан асрлар давомида турадиган иншоотни қуришда фойдаланмаганида, бундай иншоат ҳеч қачон яратилмас эди».

Анцзи кўприги қурилганидан бери  сўнгги 1400 йил ичида 8 та уруш, 10 та йирик тошқин ва кўплаб зилзилаларни бошидан кечирган, улардан энг кучлиси 1966 йилда содир бўлган 7,2 магнитудали Синтай зилзиласидир.

Кўприкнинг таянч устунлари ҳали ҳам бузилмаган ва яна кўп йиллар ундан фойдаланилади. Унинг фақат декоратив панжаралари ҳар бир неча юз йилда алмаштирилиб турилади.

Ушбу қурилма кейинги замонавий кўприкларнинг қурилишига ҳам таъсир кўрсатди, масалан, Хебей провинциясидаги Чжаосян шаҳри яқинидаги 26 метр узунликдаги йиғма қути шаклидаги тошдан ясалган аркали Йонтон кўпригидир. У 1130-йилда қурилган.

Анцзи кўприги ҳақида кўплаб афсоналар бор. Айтишларича, уни Лиу Бан исмли меъмор бир кечада қурган экан.

Мин сулоласи даврида (1368-1644) шоирлар кўприкни «ёш ой» ёки «узун камалак» билан таққослаб куйлаган бўлсалар-да, кейинчалик у ҳақда унутишга мажбур қилишган. Цинхуа университети профессори Лян Сичен Хебей провинциясида қадимий меъморчиликни ўрганаётганда  ҳамда қурилмани қайта кашф қилиниши натижасида, кўприк бутун дунёга маълум бўлди.

1991 йилда Америка қурилиш-муҳандислари жамияти уни Халқаро тарихий қурилиш иншоати деб эълон қилди. 1996 йилда Хитой ҳукумати Анцзи кўпригини Жаҳон маданий мероси рўйхатига киритишни таклиф қилди, чунки у «дунё кўприги қурилиш тарихида жуда муҳим ўрин тутади».

Мавзуга оид:

Бошқа хабарлар | 其他新闻

Ўзбек палови хитойликлар эътирофида (видео)
Хитойнинг "Хуаньцю шибао" нашрида "Ўзбек палови: Буюк ипак йўлининг ушбу таомидан татиб кўриш имкониятини бой берманг!" мавзусида мақола эълон қилинди. Мақолада хитойлик сайёҳ Ян Шу ...
Хитой қашшоқлик балосидан қутулганини эълон қилди
Инсоният яралибдики, мудом қашшоқлик билан курашиб келади, бироқ сайёрамизда ҳануз бу бўшлиқни тўлдира олганимиз йўқ. Дарҳақиқат, камбағалликни бутунлай енгиш осон иш эмас. Бунга турли йилларда ...
Хитой билан ҳамкорлик: Кўзингизга нур, қалбингизга ҳузур
Ҳамиша қадимий ва навқирон улуғ Самарқанд шаҳрида “Ёрқин йўл: Кўзларингиз нурафшон бўлсин!” номли тиббий-ижтимоий лойиҳа старт олди. Мазкур лойиҳани амалга оширишга жорий йилнинг июн ойида ...
Фотоархив: Президентлар «Дўстлик дарахти»ни экмоқда
2006 йил, 14 июн. Мамлакат Президенти Ислом Каримов Шанхай ҳамкорлик ташкилотига аъзо давлатлар раҳбарларининг навбатдаги саммитида иштирок этди. Шанхай ҳамкорлик ташкилоти бундан беш йил муқаддам ...
Хитойлик келин хайрия акция ташкил этди
Сирдарёлик Муроджон Кенжабоев турмуш ўртоғи хитойлик Ли Тинг  билан ўзбекистонлик ва хитойлик талабалар ўртасида «Меҳр-мурувват» акциясини ташкил қилиб, Сардобада жабр кўрган аҳолига 20 минг ...
Шэньчжэнда дронлар шоуси (видео)
Хитойнинг Шэньчжэн провинцияси Гуандун шаҳрида учувчисиз учар қурилмалар иштирокида нурли шоу бўлиб ўтди. Улар ҳавода турли шакллар ва ибораларни ҳосил қилди.  У ерда дронларни дунёдаги ...
Шанхай автосалонининг антиқа автомобиллари (фото)
Шанхай халқаро автосалони ўз ишини бошлади. 18-маротаба ўтаётган автосалонда дунё ва Хитой автомобилсозлик саноатининг янги маҳсулотлари билан танишиш мумкин бўлади. Шу муносабат билан миллий ...
70 ёшли оёқсиз хитойлик фуқаро 19 йилда 17000 дона дарахт кўчатини экди
Касаллик туфайли икки оёғидан ажраган Ма Саньсяо 2000 йилда қарзларини узиш учун биринчи дарахтини ўтқазган эди. Аммо вақт ўтиб, у бунинг ижтимоий аҳамиятини тушиниб ...
«Бой бўлмоқчи бўлсанг, аввал йўлларингни тузат”
“要想富,先修路” таржимаси "Бой бўлмоқчи бўлсанг, аввал йўлларингни тузат”. Бу хитой халқи ичида тез- тез қўлланиладиган ибора. Бой бўлишни истаган инсон, албатта, уйига йўл очган, хонадонига ...
Ҳирмонга барака: Хубэй провинцияда апельсин йиғим-терим мавсуми бошланди
Ҳар йили Сюаньэнь Эньши-Туцзя-Мяос автоном ўлкаси баҳор байрами арафасида йиғим-терим мавсуми авж олади. Маълумот учун: Хубэй провинция марказий Хитойда жойлашган, унинг табиати жуда хилма-хилдир. Донгху ...
Шанхайнинг сўнгги телефон будкаси
Дунёдаги энг йирик мегаполислардан бири - Шанхайда жамоат телефон киоскаси шу кунгача сақланиб қолган. Бир вақтлар бундай хизматлар жуда машҳур бўлган, аммо энди улар ...
Биринчи тақвимлар Хитойда пайдо бўлганми?
Астрономия фан сифатида эрамиздан аввалги 2 минг йилда шаклланган бўлса-да, Хитойда биринчи тузилган тақвимлар эрамиздан аввалги 3 минг йилликларга тўғри келади. Хань сулоласи (эрамиздан ...