«Аньцзи» ёки афсонавий кўприклар ҳақида

Анцзи кўприги, хитой тилидан «Хавфсиз ўтиш кўприги» деб таржима қилинган бўлиб, дунёдаги энг қадимги тошли арка кўприк ҳисобланади. У блоклардан ясалган ва ҳаво ўтказгич асосида қурилган.

Кўприкни лойиҳалаштириш Ли Чун исмли устага топширилган ва у Суй сулоласи (581-618) даврида 595-605 йиллар мобайнида қурилган. Ушбу иншоат Хебей провинциясининг жанубий қисмида жойлашган ва Хитойда сақланиб қолган энг қадимги кўприк ҳисобланади.

Шунингдек, у жамоатчиликка Чжаочжоу кўприги сифатида танилган. Бундан ташқари, у Катта тош кўприги деб номланади. Аньцзи кўприги Цзяо округидаги Сяо дарёсини кесиб ўтиб, вилоят маркази Шицзячжуандан тахминан 40 километр жануби-шарқда жойлашган.

Кўприкнинг узунлиги тахминан 50 метрни ташкил қилади.

Бу иншоат шундай мустаҳкам қурилганки, унинг бирон бир бўлаги йиқилса ҳам қулашига йўл қўймайди. Шунингдек, тошқин пайтида ҳам кўприкни сув босганда конструкцияга шикаст етмайди.

Ли Чун томонидан ихтиро қилинган, устки қисмида пломба билан ишланган аркали кўпригининг инновацион дизайни нафақат қурилиш материалларини тежашга, балки структуранинг эстетик қийматини ҳам оширди. Тан сулоласи амалдорлари томонидан қурилганидан 70 йил ўтгач, кўприкда қолдирилган ёзувда: «Сяо дарёси устидаги бу тош кўприк Суй сулоласи даврида ишлаган муҳандис Ли Чуннинг иши натижасидир. Унинг дизайни чиндан ҳам ғайриоддий ва Ли Чун уни қайси тамойил асосида қурганлигини ҳеч ким билмайди. Аммо, тошни қандай мўъжизавий тарзда ишлатганини кўриб чиқайлик. Плиталар шу қадар юмшоқ эгиладики, ёйсимон шаклидаги тошлар бир-бирига жуда мос тушади. Бу жуда кенг ва ҳатто таянчсиз ҳам. Бундан ташқари тошлар бир-бирига ингичка темир лангар билан боғланган. Тўртта кичик қўшимча арка, кучли тошқинлар хавфини камайтиради ва кўприкни ишончли ҳимоя қилади. Агар бу киши ўзининг даҳоси билан асрлар давомида турадиган иншоотни қуришда фойдаланмаганида, бундай иншоат ҳеч қачон яратилмас эди».

Анцзи кўприги қурилганидан бери  сўнгги 1400 йил ичида 8 та уруш, 10 та йирик тошқин ва кўплаб зилзилаларни бошидан кечирган, улардан энг кучлиси 1966 йилда содир бўлган 7,2 магнитудали Синтай зилзиласидир.

Кўприкнинг таянч устунлари ҳали ҳам бузилмаган ва яна кўп йиллар ундан фойдаланилади. Унинг фақат декоратив панжаралари ҳар бир неча юз йилда алмаштирилиб турилади.

Ушбу қурилма кейинги замонавий кўприкларнинг қурилишига ҳам таъсир кўрсатди, масалан, Хебей провинциясидаги Чжаосян шаҳри яқинидаги 26 метр узунликдаги йиғма қути шаклидаги тошдан ясалган аркали Йонтон кўпригидир. У 1130-йилда қурилган.

Анцзи кўприги ҳақида кўплаб афсоналар бор. Айтишларича, уни Лиу Бан исмли меъмор бир кечада қурган экан.

Мин сулоласи даврида (1368-1644) шоирлар кўприкни «ёш ой» ёки «узун камалак» билан таққослаб куйлаган бўлсалар-да, кейинчалик у ҳақда унутишга мажбур қилишган. Цинхуа университети профессори Лян Сичен Хебей провинциясида қадимий меъморчиликни ўрганаётганда  ҳамда қурилмани қайта кашф қилиниши натижасида, кўприк бутун дунёга маълум бўлди.

1991 йилда Америка қурилиш-муҳандислари жамияти уни Халқаро тарихий қурилиш иншоати деб эълон қилди. 1996 йилда Хитой ҳукумати Анцзи кўпригини Жаҳон маданий мероси рўйхатига киритишни таклиф қилди, чунки у «дунё кўприги қурилиш тарихида жуда муҳим ўрин тутади».

Мавзуга оид:

Бошқа хабарлар | 其他新闻

“Ажойиб Хитой, ранг-баранг Ўзбекистон”
Самарқандда шу номдаги маданият ва туризм ҳафталиги бўлиб ўтмоқда. Ҳафталик доирасида Самарқанд шаҳридаги Конфуций майдонида Xитойнинг “Uxan Ouhe” тиббиёт компанияси томонидан туҳфа этилган рангли ёритиш ...
«Осмон ости салтанати»да баҳор нафаси (фото)
Хитойнинг турли минтақаларида баҳорий тароват, илиқлик, завқ тобора теран сезилмоқда.
China Global Television Network ижодкорлари Ўзбекистон ҳақида фильм олади
Хитойнинг марказий телевиденияси Ўзбекистон ҳақида ҳужжатли фильм суратга олади. Бу ҳақда Ўзбекистоннинг Хитойдаги элчиси «CGTN рус тилида» телеканали ижодкорлари билан учрашувда маълум бўлди. Икки давлат ҳамкорлиги ...
Ўзбек палови хитойликлар эътирофида (видео)
Хитойнинг "Хуаньцю шибао" нашрида "Ўзбек палови: Буюк ипак йўлининг ушбу таомидан татиб кўриш имкониятини бой берманг!" мавзусида мақола эълон қилинди. Мақолада хитойлик сайёҳ Ян Шу ...
Шанси’да қадимий корхона топилди
Хитойлик археологлар мамлакат шимолида жойлашган Шаньси провинциясида олиб борилаётган қазиш ишлари чоғида тоза мис ва мисдан турли маҳсулотлар ишлаб чиқарадиган улкан қадимий корхона изларини ...
«Лунтайтоу» байрами ёки соч олдириш маросими
Шу кунларда Хитойда ой тақвими бўйича иккинчи ойнинг иккинчи кунида "Лунтайтоу" байрами кенг нишонланмоқда. Шунингдек, ушбу байрамда соч олдириш маросимлари ҳам ташкилланиб, бу тадбир кириб келган ...
Харбинда муз ва қордан ясалган ҳайкаллар шоу-кўргазмаси очилди
Хэйлунцзян провинцияси Харбин шаҳрида “Юлдузли дарё бўйлаб саёҳат” деб номланган композиция билан 31-халқаро қор ҳайкалтарошлиги санъати кўргазмаси очилди. Фото: Синьхуа/Ван Сун [caption id="attachment_610" ...
Биринчи тақвимлар Хитойда пайдо бўлганми?
Астрономия фан сифатида эрамиздан аввалги 2 минг йилда шаклланган бўлса-да, Хитойда биринчи тузилган тақвимлар эрамиздан аввалги 3 минг йилликларга тўғри келади. Хань сулоласи (эрамиздан ...
Яшил воҳага айланган саҳро (видео)
Хитойнинг шимоли-ғарбида жойлашган ва мамлакатдаги энг йирик тўртта чўлнинг бири бўлган Му-Ус саҳросининг 93,24 фоизи 70 йилда яшил воҳага айланди.  Чўл 42,2 минг квадрат километр ...
Си Цзиньпин Шавкат Мирзиёевни табриклади
Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев Жаноби Олийларига Муҳтарам Президент Жаноблари! Хитой ҳукумати ва халқи номидан, шахсан ўз номимдан Сизни ва Сиз орқали Ўзбекистон ҳукумати ва халқини Наврўз ...
Хитойлик келин хайрия акция ташкил этди
Сирдарёлик Муроджон Кенжабоев турмуш ўртоғи хитойлик Ли Тинг  билан ўзбекистонлик ва хитойлик талабалар ўртасида «Меҳр-мурувват» акциясини ташкил қилиб, Сардобада жабр кўрган аҳолига 20 минг ...
Қадимги Хитойда фармацевтика фани
Қадимги Хитой тиббиётининг асосини бешта "асосий элемент" (металл, сув, ёғоч, ўтин, ер) ва қарама-қарши иккита тамойил (йин ва янг) ҳақидаги фалсафий таълимот ташкил этган. Қадимги ...